Dudak yalama, Ebeveynliqq çatışmaları, Ödül-ceza

Edo geçen kış (yaş 3,5) itibariyle dudaklarını yalamaya başladı. Dudakların üstünü ve altını kıpkırmızı ve derin tahriş olmuş hale getirinceye kadar yalıyor. Aklınıza gelebilecek her marka lipbalm ve medikal içerikli merhem türlerini denedim. Geçen sene çok daha tepkiliydi. Dudağına hiçbir şey sürdürtmüyordu. Sürer sürmez kolunun yeniyle bastıra bastıra siliyor; sürülen kremi çıkartacağım derken daha beter tahriş ediyordu. Bir şekilde silmemesine ikna edebilirsem de, kremleri yalıyordu. Geceleri o uyuduktan sonra sinsice sürüyordum bazen kremi, uykusundan uyanıp mevzu çıkardığı da çok oldu, uyurken refleks olarak sildiği de.  Bu sene sorunsuz sürdürüyor ama her "sürelim" dediğimde.

edo'nun dudaklari-gecen sene

Doktorun yaptığı ve internetten okuduğum yorumlar aynı tabloyu işaret ediyordu (Google tarihinde bir ilk! Bir semptom olarak "dudak yalama" kanser belirtisi sayılmıyor!!) 

- 3-6 yaş arası bu gibi davranışlar ve ya "tik" ler normal kabul edilir. Bu davranış yerleşecek ve hayatı boyunca dudak yalayacak diye korkmayın paniklemeyin. 

-bol su içsin, sıvı kaybı dudak kurutuyor. 

-nemlendirici balm'lar sürün bölgeyi yumuşatmada işe yarar ama, "falanca marka filanca krem mucize yaratıyor kızarıklıktan eser kalmıyor" diye bir şey yok. 

-çocuğun üstüne gitmeyin. 

-yapcak bişey yok.

Şimdi bu durum beni rahatsız etmiyordu. "Çocuktur dudak yalar, çocukken ben de yalardım; şimdi kış olduğundan soğuktan tahriş oluyor, yalama hissi rahatlatıyor ancak yaladıkça kısır döngüye giriyor yaza birşeyi kalmaz" diye düşünerek üstünde durmuyordum. Ancak beni delirten 2 grup insan vardı 

1-beyim (grup değil bu, şahıs) 

2-elalem (kreş öğretmenleri-ablaları, arkadaşlar, akrabalar kısaca edonun dudaklarının halini gören herkes) 

Her görenin ilk tepkisi "krem sürmeyi denedin mi?" "Krem falan sür, bişey sür" oluyordu. İnsan gerçekten hayret ediyor! 

"Sayın .mına koyduklarım, Tabiki denedim" demekten ciğerim solmuştu. (Hitap kısmı öyle değil tabii, o kısmı içimden ya sabır çekerek söylüyorum) 

İnsanların edoya yüzlerini buruşturarak ve acıyarak bakması bana da "cnm 1 krem sürsen" demesi canıma yetti. Ha bir de tabi "sürüyorum ama siliyor, tekrar yalıyor, evet doktora da götürdüm, evet toplamda 10-15 farklı çeşit ürün denedim, evet tabi yalamaması gerektiğini konuşarak da anlatıyorum, hayır psikolojik bir dışa vurum olduğunu düşünmüyorum. Çünkü zamanla artıp azalan bi tablo değil yalama davranışı! Yani mutsuz, stresli, güvensiz, ilgi ihtiyacında vs olduğu anlarda yalıyor da bazı faktörler değişince yalamıyor şeklinde bir patern gözlemedim" demem lazım ki "krem sürdüğüm halde" neden hala böyle sorusuna bi nebze yanıt bulabilsinler... Ya da en azından ikna olmasalar bile "hmm hay Allah hadi ya" falan diyip yakamı salsınlar. 

edo-kurabiye adam calismam cok tutulunca, bi de maya-billy bob (fargo) yaptiydim. konuyla alakasiz ama bu eserimi de sergileyeyim dedim asdgfghj

Bu çocuk sürekli yalıyor, sevdiği aktiviteleri yaparken benle güreşip keyiften kohkohkoh güldüğü anlarda da yalıyor. Uyku öncesi en kuzu olduğu, birbirimize sarılıp kitap okuduğumuz anlarda da yalıyor... Gece yatmadan güzelce bepanten sürüp üstüne bi kat da burts bees geçiyorum. "Tamam anne yalamıycam, bu şekilde uyuycam" diyo. Ve sabah kalktığında baya toparlamış oluyo dudaklar. Mis gibi cillop gibi çoook hafif belli belirsiz bir somon rengi halka halinde kalkıyo, sorunlu bölge. Ama akşam yatma saati geldiğinde yine gün içinde yalanmaktan perişan olmuş ciğer kırmızısı! 1-2 gün yalamasa geçicek işte! Ama yok olmuyor... 

Bu arada ben yazın kesin geçecek diye inanıyordum ama yazın da geçmedi. Onu belirteyim. Soğuk, kuru hava, rüzgar vs. Olmadığından daha iyiydi tabi görüntü ama yine de kızarıktı... 

Ben çocuğumu çok bunaltmamakla birlikte, hep tatlıkla yaklaşıyorum. Gün içinde yalarken gördükçe uyarıyorum "Yalama annecim, yalamazsan iyileşicek, seni hiç rahatsız etmicek, biraz sabredip geçene kadar yalamazsan harika olucak bak görürsün" falan diye motive ediyorum. "Yok yalamadım, yalamıyorum, tamam yalamıycam" falan gibi olumlu yaklaşıyo o da zaten. Tik haline getirmiş çocuk istemsizce yapıyo, eminim. Sabahları iyileşmiş görünce  çoşkuyla yaklaşıyorum "waaaauw edin! Çok az kalmış! Geçmek üzere! Gel gidip aynaya bakalım. Oley çok sevindim! Geçicek galiba tamamen sen bugün hiç yalamazsan" falan diyorum. O da seviniyo. Ama akşama aynı hüsran... Neyse.

Gelelim beyime... Bu konu onu o kadar rahatsız ediyo ki anlatamam. Resmen çocuktan soğudu "suratına bakamıyorum bazen, çok feci sinir oluyorum" falan diyo bana gelip gelip. Benim rahatlığıma kuruluyo. Ben ona dudaklarını yalatmamak için üstüme düşeni yapmıyormuşum, sallamıyormuşum, bunun ne kadar önemli bi sorun olduğunu anlamıyormuşum, ya yalamaktan dokuları kalıcı olarak hasarlanırsa ve ömrü boyunca dudakları öyle kalırsaymış, çok utanç vericiymiş, kimsenin çocuğunda böyle birşey görmemişmiş de neden bizim çocuğumuzda varmış.... Haris'in böyle mallllllca ve cahilce çıkışları beni delirtse de; deli deliyi görünce sopasını saklarmış :) genelde sakin bir şekilde anlatıyorum ona da, yoğöylebişe diye tezlerini mantık çerçevesinde çürütüyorum ya da orta yolu bulmak adına "tamam yine gidelim soralım doktora, bakalım daha farklı tedavi yollarına gidelim olmadı, tamam ben de daha fazla konuşucam ve uyarıcam edoyu" falan diye yumuşatmaya çalışıyorum. 

Ama edonun dudaklarından çok babasının bu durum karşısında orantısız dellenmeleri sıkıyor canımı... Bu sabah bardağı taşıran son damla: çocuğa ayı gibi bağırdı. "Yalama" diye kükredi, kolundan tuttu sarstı, "dudakların feci olur, kanar, seni hastaneye yatırmak zorunda kalırız" diye de korkuttu. Bu 3lü komboyu yaptı ya la!!! Resmen, aşağılama-korkutma-şiddet  hepsi var! Ne ararsan var. 

Ben olayın şokuyla edoya baktım, çocuğun hem üzüntüden ve Şoktan gözleri dolmuştu hem de babasına nefretle bakıyor hırsla dudaklarını yalıyordu... 

O an nevrim döndü, gözüm hiçbirşey görmedi. Hani çocuğun yanında tartışmamak, ses yükseltmemek, birbirimizi suçlamamak ve eleştirmemek gerekir ya (özellikle de konu çocuğun kendisiyse) buna çok dikkat ederiz biz. Ama bu kez sikerim böle işi diyip kendimi tutamadım ve Haris'e bağırdım. 

"Yanlış yapıyosun! Bu davranışın korkunç derecede hatalı! Bu şekilde bağırma korkutmayla bi yere varamazsın, herşeyi daha beter bok edersin. Sen napıyosun ya!" Diyerekten kestim biletini. Allahtan tüm bu kargaşa tam kreşe gidiş saatinde kapı önünde yaşandı da, olay büyümeden aceleyle evden çıktılar. Ve sanırım arabada da baba-oğul başbaşa kalınca edonun gönlünü aldı. 

Sonra da öğleden sonraya kadar görüşmedik  ve aradan Zaman geçince ikimizin de sinirleri yatışmıştı. Henüz bu konuyu konuşmadan günlük rutinimize döndük. Tabi ben ilk fırsatta Haris'le konuşucam tekrar bunu. Yani bağırmamak, korkutmamak, tehdit etmemek vs. gerektiğini. 

Sırf bu konu değil birçok noktada çatışıyoruz ebeveynlikte. Bağırmak ve ceza vermek gerektiğini savunuyor sürekli. (Ha kendi de bağıran bi tip değil ha. Sabahki olay sıradışıydı. Kendisinin değil de, Benim bağırmam gerektiğini düşünüyor herhal. Good cop-bad cop olalım ve good cop hep kendisi olsun istiyor)  Benim fazla kuralsız, limitsiz, hayır demeyen falan bir tip olduğumu düşünüyor. Bir de o çok fazla kural koymak ve çok fazla şeye hayır demek istiyor... 

Sürekli bizi arkadaşlarıyla, onların çocuklarını bizimkilerle karşılaştırıyor. Onların çocukları asla salona eşya getirip oynayamazmış da odasında oynarmış, dağıttığını toplarmış, "oynamaması" gereken şeylerle oynamazmış. Onların anası asla keçeli kalemle ellerini boyamaya izin vermezmiş de benim vermem çok aptalmış vs vs. Saçma sapan bir sürü argümanla geliyo. Ben de ona karşılık:

Bizim çocuklarımızın daha iyi yapıp, onların çocuklarının o kadar iyi yapmadığı şeyleri sayıyorum (tabi ki dünyanın en gereksiz sidik yarışı! O yüzden size madde madde saymıycam bunlar neler diye:)) ama beyimi susturmaya yetiyor saydıklarım öyle düşünün :)) 

Keçeli kalem mesela, yıkanınca çıkan ve cilde zarar vermeyen cinsten. Maya elini boyadığında renklerin karışımını daha iyi gözlemliyorsa, daha çok eğleniyosa, elini boyamak kağıdı boyamaktan daha ilginç geliyorsa vardır bi Hikmet diyorum :) modern sanatta da kesin bi adı vardır hatta bu akımın diyorum:) boyasın ben okeyim diyorum :)) kreşte oyuncakları toplatıyorlarmış da evde toplamıyormuş böylesi daha kafa karıştırıcıymış. Hayır diyorum, aksine farklı ortamlarda farklı kurallar olması, sosyal becerilerini daha çok arttırır. Duruma göre davranmayı, kendi çözümlerini bulmayı, çıkarım yapmayı, farklı ortamlara farklı kurallarla adapte olma yeteneğini geliştirir diyorum :) tabi bunların %100 doğruluğundan emin miyim, neye göre böyle düşünüyorum bilmiyorum ama böyle hissediyorum. Bi de beyime laf yetiştirmeyi seviyorum :) 

Yani Alman anaları sadece yazın 1500 faktör krem sürerekten bahçede suyla oynamaya izin verebilir, ama ben kışın salona leğenle ılık su getirmeyi seviyorum! Evde suyla oynanmaz diye bi kural koymak istemiyorum... Neyse işte benim bu acayipliklerimi beyim "kuralsızlık" olarak alıp bana uyuz olsa da, yapacak bişey yok. Sürekli çatışıyoruz... 

ben bu yaziyi yazarken cocuklar..

Ha bir de ceza olayı. Takmış durumda cezaya. Sürekli hiç ceza vermediğimden dem vuruyor. Bit kadar çocuğa Nası bi ceza vericem ayol. Ceza bence "soyut düşünce" gelişince devreye girebilecek bir sistem. Yaptığı yanlış davranış ve sonucunda ödemesi gereken bedel konseptinde düşünüyorum cezayı. Yani tanımlı cezalar var hayatta, hız sınırını geçersen şu kadar para ödersin, alkollü kullanırsan 6 ay süreyle ehliyetini kaybedersin, faturanı Zaman'ında ödemezsen elektriğin kesilir karanlıkta kalırsın, yalan söylersen insanların güvenini kaybedersin-arkadaşını kaybedersin vs vs vs. Yani yaptığın yanlışın sonucunda ödeyeceğin bedel (ceza) yaptığın şeyle aynı konseptte olmalı bir kere. 

"Oyuncağını kardeşinle paylaşmazsan yemekten sonra çikolata yiyemezsin" demek ne alaka? "Şimdi hemen bağırmayı kesmezsen 2 saat sonraki iPad saatin iptal edilecek" ona keza. 

Ben yaptığından bağımsız olarak başka bir kişisel "zevk-eğlence-ihtiyaç" engelleme cezalarını mantıksız buluyorum. İstenmeyen davranışa "yaptırım" olarak uygulayacağım şeyleri de tam o an belirtiyorum. Oyuncağı paylaşmazsanız, sırayla oynamazsanız "kaldıracağım ve ikiniz de oynayamayacaksınız" diyorum. Birkaç uyarıdan sonra da alıyorum ellerinden hakkaten. Bağırmaya devam ederseniz odanıza gidersiniz ve orada istediğiniz kadar bağırırsınız diyorum. Aburcubur ve iPad tehdidini de tesadüfen tam o saate geldiyse kullanıyorum. Yani tam verceceğim sırada bi mevzu çıkarsa "çikolata vermiyorum o Zaman" diye yapıştırıyorum. (Ki bu blöfümü her zaman yiyolar hehehe Taam Taam yapmıoz hadi ver diye panik oluolar) yani "o Zaman size bundan sonra iPad yok, o Zaman size 2 saat sonra tatlı yok" diyemem çünkü yav heee he derler siklemezler :) boşa bi tehdit olur. Haris'in anlamadığı nokta tam da bu işte. Onun alakasız ceza tehditlerini siklemio çocuklar ve o da "ben yeterince ceza vermediğim için, ceza olayını sisteme oturtmadığım için" etkili olmuyor sanıyo... 

Aynı şekilde ödüle de karşıyım. Şunu yaparsan sana ekstra bi çukulata daha vericem, filanca oyuncağı alıcam demek de aynı şekilde etkisiz bence... Basamak olarak kullanıyorum sadece ödül niyetine geçecek şeyleri. Evi toplamama yardım edin ve işimiz bitince bilemne oyunu oynayalım, bana biraz izin verin kahvemi içeyim ondan sonra markete gidelim ve size meyveli yoğurt alalım, yemeğinizi güzelce bitirirseniz yemekten sonra bisiklete binicez vs gibi şeyler... 

Ha tabi teoride böyle anlatınca benim çocuklar mum gibi her dediğime okey veriomuş şahane davranıyormuş gibi oldu:) malesef kazın ayağı öyle değil Heheh. Bazen bu ağlaşmalar, bağırışmalar uzun dakikalar sürüyo. Cezayı verip (mesela oyuncağı kaldırıp ve ya bunları odaya yollayıp falan) duruma müdahale edince de mevzu uzadıkça uzuyo. Ya da asla ders almıyorlar, tamam biz öğrendik artık bidahakine aynı eşşekliği yapmıycaz demiyorlar :-)) ya da bazen Edo laf dinlemeyip ceza uygulamasına geçince "anneeeemmmm özür dilerim bidaha yapmıcam, maya özür dilerim sana vurduğum için tamam hadi gidelim şimdi bisiklete binmeye noluuuurrr" diye sırnaşıyo ve o Zaman benim yelkenler suya! Ciddi bi tonda "tamam madem hadi gidiyoruz, ama bir daha yaptığını görürsem vikbik .." Diye adetten olan lafları söyleyip cezadan vaz cayabiliyorum. Ya da sertliğimi koruyup "hayır efendim gitmiyoruz! Sana böyle yaparsan gitmiyceğimizi söylemiştim ama sen beni dinlemedin. O yüzden gitmiyoruz" diyip bi süre daha ağlatıp zırlatıyorum kendisini. Aradan 1 saat geçip sakinleşince, mevzu kapanınca ve şartlar öyle gerektirince de gidebiliyoruz yani tekrardan bisiklete... Gördüğünüz gibi teoride güzel olan bu sistemi pratikte öyle ahım şahım işletemiyorum. Neden? Çünkü: ana yüreği :))) ve ya neden? Çünkü: canıma yetip, illallah edip Taam amk gidelim diyip daha fazla uğraşacak takatimin kalmaması. 

Aslında bu konu başlıklarının her birine ayrı yazı yazsam olurmuş. Böyle çok uzun oldu. Aman neyse aradan çıksın, boşver. Hem bu aralar sık yazamıyorum zaten bi süre götürür bu. Olmadı 3 parti halinde okuyun araya ayraç koyup. Ehe mehe. 

basakitodan dev hizmet. hepinize ayrac ördüm. bayinizden israrla isteyiniz.